Kalınlığa Göre Önerilen Sekme Genişlikleri, Kerf Formülü ve Uygulama Standartları
BDT Yazılım Mühendislik & CAD/CAM Destek Merkezi | www.bdtyazilim.com

Sac Metal Kalınlığına Göre Önerilen
Sekme (Tabbing / Mikrojoint) Genişlikleri Nedir?
Kesilen sac parçaların ızgaraya düşüp lazer veya plazma kafasına çarpmasını önlemek için bırakılan köprülere Tabbing (Sekme) veya Mikrojoint denir. Yanlış genişlik seçilirse parça kopar, fazla geniş seçilirse taşlama işçiliği artar.
Endüstri pratiğinde Fiber Lazer kesimlerde en çok kullanılan net sekme genişliği ince saclarda (0.5–3 mm) 0.3 – 1.0 mm, orta-kalın saclarda (4–12 mm) 1.0 – 2.8 mm aralığındadır. CNC Plazma kesimlerde ise daha geniş ark çapı (kerf) nedeniyle net sekme 1.5 – 6.0 mm seçilmeli ve CAM programında kerf genişliği mutlaka eklenmelidir (CAM Sekmesi = Net Köprü + Kerf).
Tezgâh ve Kalınlığınıza Göre Doğru Sekme Genişliğini Bulun
Tablo 1: Fiber Lazer Kesimde Sac Kalınlığına Göre Sekme (Mikrojoint) Genişlikleri
Belirtilen ölçüler kesim sonrası parçayı tutan net metal köprü genişliğidir (CAM'de kerf telafisi açıkken doğrudan girilebilir).
| Sac Kalınlığı | DKP / S235 | Paslanmaz 304 | Alüminyum | Ort. Kerf | Önerilen Adet | Ayırma / Koparma Yöntemi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 0.5 – 1.0 mm | 0.3 – 0.5 mm | 0.25 – 0.4 mm | 0.4 – 0.6 mm | ~0.15 mm | 1 - 2 adet | Elle bükerek kırma (taşlama gerekmez) |
| 1.2 – 2.0 mm | 0.5 – 0.8 mm | 0.45 – 0.65 mm | 0.65 – 1.0 mm | ~0.18 mm | 2 adet | Elle veya plastik çekiçle hafif vurma |
| 2.5 – 3.0 mm | 0.7 – 1.0 mm | 0.6 – 0.85 mm | 0.9 – 1.25 mm | ~0.20 mm | 2 - 3 adet | Plastik çekiç / hafif el çekici |
| 4.0 – 5.0 mm | 1.0 – 1.4 mm | 0.85 – 1.2 mm | 1.25 – 1.75 mm | ~0.24 mm | 2 - 3 adet | Çekiç / levye ile kırma + hafif çapak |
| 6.0 – 8.0 mm | 1.4 – 2.0 mm | 1.2 – 1.7 mm | 1.75 – 2.5 mm | ~0.28 mm | 3 - 4 adet | Çekiç + taşlama veya Grip Tab |
| 10.0 – 12.0 mm | 2.0 – 2.8 mm | 1.7 – 2.4 mm | 2.5 – 3.5 mm | ~0.35 mm | 3 - 4 adet | Keski / spiral taşlama veya Grip Tab |
| 15.0 – 20.0 mm | 2.8 – 4.0 mm | 2.4 – 3.4 mm | 3.5 – 5.0 mm | ~0.45 mm | 3 - 4 adet | Klasik tab önerilmez · Grip Tab / Head-Up |
Tablo 2: CNC Plazma Kesimde Sac Kalınlığına Göre Sekme (Tabbing) Genişlikleri
Plazma arkı geniş bir kerf bıraktığı için kesim kontrolcünüz kerf telafisi eklemiyorsa sağdaki "CAM Programlama Değeri" sütununu baz alın.
| Sac Kalınlığı | HD Plazma (Net Köprü) | Std. Plazma (Net Köprü) | Plazma Kerf | Önerilen CAM Değeri (+Kerf) | Atölye Notu |
|---|---|---|---|---|---|
| 2.0 – 3.0 mm | 1.5 – 2.2 mm | 1.8 – 2.6 mm | 1.2 – 1.6 mm | 3.0 – 3.8 mm | İnce plazmada düşük amper tercih edilmelidir |
| 4.0 – 6.0 mm | 2.0 – 3.0 mm | 2.4 – 3.6 mm | 1.5 – 1.9 mm | 4.0 – 4.8 mm | Çekiçle kırma + kenar taşlama gerekir |
| 8.0 – 10.0 mm | 2.5 – 3.8 mm | 3.0 – 4.5 mm | 1.8 – 2.2 mm | 5.0 – 6.0 mm | Ağır parçalarda en az 3 simetrik köprü |
| 12.0 – 15.0 mm | 3.2 – 4.8 mm | 3.8 – 5.8 mm | 2.2 – 2.6 mm | 6.2 – 7.4 mm | Keski veya taşlama gerektirir |
| 18.0 – 25.0+ mm | 4.0 – 6.0 mm | 4.8 – 7.2 mm | 2.6 – 3.2 mm | 7.6 – 9.2 mm | Ağır plakada çoğunlukla sekme yerine kafa kaldırma seçilir |
Lazer ve Plazmada 7 Altın Mikrojoint (Tabbing) Kuralı
Keskin Köşe ve Radyüslerden Kaçının
Sekmeleri asla 90° köşelere veya küçük radyüs dönüşlerine yerleştirmeyin. Düz kenarların ortasına yakın bölgelere koymak hem koparmayı kolaylaştırır hem de köşe geometrisinin bozulmasını önler.
Kerf Payını Mutlaka Hesaba Katın
CAM'de 0.5 mm sekme tanımlayıp kerf telafisi vermezseniz, 1.8 mm kerf genişliğine sahip plazma arkı o köprüyü tamamen yakıp yok eder. CAM programlama değeri her zaman (Net Köprü + Kerf) olmalıdır.
Ağırlık Merkezini ve Devrilme Eksenini Dengeleyin
Tek sekme parçanın menteşe gibi dönüp ızgara boşluğuna dikilmesine yol açabilir. Uzun veya dar parçalarda sekmeleri karşılıklı iki kenara ya da diyagonal yerleştirerek dönmeyi kilitleyin.
Büküm, Kaynak ve Görünür Yüzey Kenarlarını Koruyun
Abkant kalıbına girecek flanş kenarına veya dıştan görünen estetik cepheye mikrojoint atmayın. Sekme kırıldığında kalan küçük çapak, büküm çizgisinde iz bırakabilir.
İç Delik Hurdaları (Slug) İçin Ayrı Strateji Uygulayın
Parçanın içindeki 40–150 mm arası büyük hurda boşlukları ızgaraya dikilip lazer nozula çarpabilir. Bunlara sekme atmak yerine SigmaNEST ile parçalayarak (Destruct/Grid) ızgara altına düşmesini sağlayın.
Malzeme Sünekliğine Göre Genişliği Ayarlayın
Paslanmaz çelik (304/316) çok sert ve toktur; DKP'ye göre %15 daha ince sekme verilmezse kırma anında parça kenarını koparır. Alüminyum ise yumuşak olduğu için %25 daha geniş köprü ister.
12 mm Üzeri Kalın Saclarda Grip Tab veya Head-Up Kullanın
12–20 mm plakada 3–4 mm'lik mikrojoint atmak sonradan taşlama işçiliğini katlar. Parça yeterince ağırsa devrilmez; küçük ama kalın parçalarda ise hurda iskelete bağlanan SigmaNEST Grip Tab kullanın.
Tabbing (Sekme / Mikrojoint) Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Lazer kesimde sac kalınlığına göre standart sekme (mikrojoint) genişliği nedir?
Fiber lazerde yaygın pratik kural olarak net sekme genişliği sac kalınlığının %25–%40'ı aralığında tutulur. Örneğin 1 mm sacda 0.3–0.5 mm, 3 mm DKP sacda 0.7–1.0 mm, 6 mm sacda ise 1.4–2.0 mm net köprü tercih edilir.
Plazma kesimde neden lazerden çok daha geniş sekme verilir?
CNC plazma kesimde ark çapı (kerf) 1.2–3.0 mm arasındadır ve arkın başlangıç-bitiş termal ısı bölgesi geniştir. Lazerdeki gibi 0.5 mm bırakılırsa plazma arkı köprüyü eritip yok eder. Bu nedenle plazmada net 1.5–6.0 mm (CAM değeri 3.0–9.0 mm) sekme gerekir.
CAM programında yazdığım sekme değeri ile kesim sonrası kalan metal neden farklı?
Kesme ışını/arkı kesim hattının her iki ucunda kendi yarıçapı kadar (toplam 1 kerf genişliği) metal eritir. CAM yazılımınız kerfi otomatik eklemiyorsa, girdiğiniz sekme ölçüsünden kerf kalınlığı kadar düşüş yaşanır.
Paslanmaz ve alüminyumda DKP ile aynı mikrojoint ölçüsünü kullanabilir miyim?
Önerilmez. Paslanmaz çelik kırma esnasında çok dirençli olduğu için sekme %15 civarı daha ince seçilir; alüminyum ise hızlı ısınan ve yumuşak bir metal olduğu için nakliye/taşıma sırasında kopmaması adına %25 daha geniş tutulur.
Parça üzerinde taşlama izi bırakmadan kafa çarpması nasıl önlenir?
SigmaNEST V27 ile sunulan Grip Tab teknolojisi parçayı ana plakaya kaynaklamak yerine hurda iskelet (skeleton) içine kilitlenen çıkıntılarla tutar. Kesim bittiğinde parça üzerinde sıfır taşlama izi kalır ve kafa çarpması önlenir.
İlgili Rehberler ve Araçlar
Parçada taşlama izi bırakmadan kafa çarpmasını önleyen yeni nesil tutucu.
Mikro kaynak türleri ve ince sac koparma yöntemleri referans kartı.
Kesime göndereceğiniz DXF çizimlerinde açık kontur ve küçük delik riskini tarayın.